SP

De Socialistische Partij (SP) werd opgericht op 22 oktober 1972 als opvolger van de Kommunistiese Partij Nederland/Marxisties Leninisties (KPN/ML), met wortels in de maoïstische beweging van de jaren zestig. De partij ontstond uit dissidente communisten zoals Daan Monjé en Nico Schrevel, die geïnspireerd waren door het Chinese maoïsme en financiële steun kregen van China. In de beginjaren profileerde de SP zich als een maoïstische partij met een populistische inslag en gebruik van mantelorganisaties, zoals de vakbond Arbeidersmacht, om een breder publiek aan te spreken, vooral in conservatieve regio's zoals Noord-Brabant. Vanaf de tweede helft van de jaren zeventig onderging de partij een proces van 'demaoïsatie', waarbij ze zich ideologisch en organisatorisch transformeerde richting de sociaaldemocratie, onder invloed van leiders als Jan Marijnissen. In 1991 keerde de SP zich definitief af van het marxisme-leninisme en adopteerde een nieuw beginselprogramma, Handvest 2000, met kernbegrippen als menselijke waardigheid, gelijkwaardigheid en solidariteit. De partij heeft sinds mei 1994 zetels in de Tweede Kamer en behaalde bij de verkiezingen van 2023 vijf zetels. De SP staat bekend om haar uitgesproken linkse standpunten, fundamentele kritiek op het kapitalisme, en een eurosceptische houding die haar onderscheidt van andere linkse partijen zoals de PvdA en GroenLinks. Historisch gezien heeft de SP controversiële standpunten ingenomen, zoals in het rapport 'Gastarbeid en kapitaal' uit 1983, waarin ze pleitte voor een streng immigratiebeleid en integratie-eisen, wat destijds tot kritiek leidde. De partij blijft een belangrijke speler in de Nederlandse politiek, met een focus op sociale rechtvaardigheid en solidariteit, en heeft een basis in gemeentelijke vertegenwoordiging, met name in Oss.